Wat is phimosis?
Bij phimosis is de voorhuid zo nauw dat ze niet of nauwelijks over de eikel kan worden teruggetrokken. Het komt voor bij ongeveer 1 tot 2 op de 100 volwassen mannen. Bij jongens is het bij de geboorte bijna altijd het geval, en dat is normaal.
Jonger dan 5
Normaal. Geforceerd terugtrekken kan juist voor littekens en meer vernauwing zorgen.
Vanaf 5 jaar
Bij de meeste jongens is de voorhuid dan vanzelf wijder. Blijft hij nauw, dan kunnen behandelingen helpen.
Bij volwassenen
Een nauwe voorhuid kan pijn geven bij seks en bij het schoonmaken. Ook geeft hij makkelijker ontstekingen.
Behandelweg
Vaak wordt stapsgewijs gewerkt. Je hoeft niet meteen naar het mes.
- Crème. Een corticosteroïde crème (vaak clobetasol 0,05 %) gedurende ongeveer vier weken, twee keer per dag op het nauwe deel.
- Oprekken. Na twee weken crème, of zelfstandig, voorzichtig oprekken zonder pijn. Zie hieronder.
- Besnijdenis. Helpt crème en oprekken niet, dan is een besnijdenis vaak de meest passende oplossing.
Waarom ontstekingen serieus zijn
Bij phimosis kan smegma zich onder de voorhuid ophopen. Dat geeft ontstekingen, en ontstekingen maken de voorhuid weer nauwer. Ook kan de plasbuisopening zich vernauwen. Herhaalde ontstekingen zijn daarom een reden om serieus na te denken over een besnijdenis.
Alternatieven zonder besnijdenis
Crème
Een cortisonehoudende crème maakt de voorhuid iets soepeler en dunner. In de literatuur ligt het slagingspercentage ergens tussen 50 en 90 procent, afhankelijk van de studie. In één onderzoek hielp ook een placebo-crème een deel van de mannen. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe goed de crème bij volwassen mannen werkt.
Vraag je arts om Dermovate (clobetasol 0,05 %)
Niet elke huisarts kent deze behandeling, en het is niet overal de eerste keus. Vraag gerust naar de onderbouwing, of vraag een tweede mening bij een uroloog.
Oprekken
Oprekken werkt het best met geduld. De vernauwing verdwijnt meestal niet helemaal, maar de voorhuid kan ruim genoeg worden om een besnijdenis overbodig te maken.
- Doe het één à twee keer per dag, in warm bad of onder de douche, zodat de huid soepeler is.
- Gebruik babyolie of glijmiddel om het makkelijker te maken.
- Schuif de voorhuid voorzichtig terug. Je moet het voelen, maar het mag geen pijn doen.
- Win per week een paar millimeter. Meer is niet nodig.
- Krijg je scheurtjes of pijn? Stop dan. Die geven littekens en maken het juist nauwer.
- Na een half jaar zonder duidelijke vooruitgang: overweeg alsnog een besnijdenis.
Paraphimosis is een spoedgeval
Schuift de voorhuid achter de eikelrand en komt hij niet meer terug over de eikel? Dan kan de bloedtoevoer worden afgeknepen. Ga direct naar de huisarts of de huisartsenpost.
Voorhuidsparende operaties
Er bestaan ingrepen die de voorhuid behouden, zoals een gedeeltelijke besnijdenis, een voorhuidplastiek of een kleine inkeping (dorsal slit). Het resultaat is niet altijd bevredigend, en soms ontstaat opnieuw een vernauwing door littekenweefsel. Bespreek dit grondig met een arts.
Volgende stap
Wil je weten wat er met seks en gevoel gebeurt na een besnijdenis? Lees dan Seksualiteit.